Udar słoneczny

Udar słoneczny inaczej też porażenie słoneczne lub udar cieplny - stan chorobowy wywołany przegrzaniem organizmu, najczęściej głowy i karku, przez działanie słonecznego promieniowania ultrafioletowego. Może też powstać podczas przebywania w dusznej, wilgotnej i gorącej atmosferze lub przy nadmiernym wysiłku fizycznym. Polega na nagromadzeniu się zbyt dużej ilości ciepła w organizmie i zaburzeniu regulacji cieplnej organizmu. W takich warunkach zdolność naturalnego ochładzania się organizmu przez pocenie znacznie spada, więc zmniejsza się oddawanie ciepła do otoczenia. Szczególnie predysponowane są osoby starsze oraz dzieci gdyż mają one w sposób naturalny niezbyt dobrze działającą termoregulację. Narażone są także osoby cierpiące na cukrzycę, choroby serca, osoby otyłe i przyjmujące leki antyhistaminowe, moczopędne, antydepresyjne i rozszerzające naczynia a także osoby pod wpływem alkoholu.

Objawy: ogólne osłabienie organizmu, przyspieszony puls, gorączka, suchość skóry, podwyższenie ciśnienia krwi, ogólne wyczerpanie, wymioty i nudności, dreszcze, bóle i zawroty głowy, zaburzenia psychiczne, możliwe zaburzenia świadomości, utrata przytomności, oparzenia skóry I lub II stopnia, wysoka temperatura ciała przekraczająca 39°C lub więcej, gorąca, zaczerwieniona skóra czasem pokryta bąblami - brak pocenia.

Pierwsza pomoc: należy umieścić poszkodowanego w pozycji półsiedzącej w zacienionym miejscu z dostępem świeżego powietrza, stosować zimne, wilgotne okłady na głowę,  podawać chłodne napoje, zamiast alkoholu, kawy, herbaty, chłodna kąpiel zamiast prysznica, u osób nieprzytomnych zastosować pozycję boczną ustaloną i wezwać pogotowie, w przypadku braku oddechu stosować sztuczne oddychanie, aż do przybycia lekarza.

Leczenie skutków ubocznych: zimne, wilgotne okłady na głowę przez 10 minut, 3-4 razy dziennie przez 2-3 dni, unikać słońca przez kilka dni - jak długo, to zależy od stopnia oparzenia, smarować delikatnie poparzone miejsca kremami nawilżającymi, 1% roztworem octu winnego, jogurtem lub maślanką, kremami z dodatkiem aloesu, jeżeli rozerwane bąble uległy zakażeniu i zaczynają ropieć, zgłosić się niezwłocznie do lekarza.

Ochrona przed udarem słonecznym: W zależności od wrażliwości skóry pierwszy kontakt ze słońcem nie powinien być dłuższy niż 5-20 minut. Niektóre leki (antydepresyjne, moczopędne i antykoncepcyjne) wzmagają wrażliwość na słońce. Należy unikać słońca pomiędzy 11 a 15 gdyż wtedy grzeje najmocniej, polecane są jasne ubrania, nakrycie głowy i okulary słoneczne z filtrem nie przepuszczającym promieni ultrafioletowych.